بحث مفهوم «الظهور» في تراث المحقق البهبهاني
121 بازدید
محل نشر: کنگره بین المللی علامه وحید بهبهانی
نقش: نویسنده
سال نشر: 1394
وضعیت چاپ : چاپ نشده
نحوه تهیه : فردی
زبان : العربية
محقق بهبهانی از فقیهان تاثیرگذار در تاریخ تطور دانش فقه است. هر چند از تلاش‌های اصولی او که منجر به ابطال دیدگاه‌های اخباریان شد به اندازه کافی سخن به میان آمده، اما از اثرگذاری فقهی او سخن چندانی به میان نیامده است. یکی از ابعاد فقهی این فقیه استظهارات فقهی او است. این مقاله با جستار در آثار فقهی و اصولی او و با روش تحلیلی توصیفی کوشیده است آشکار کند که پدیده ظهور در آثار فقهی و اصولی او دارای چه جایگاهی است و بر کدام مبانی استوار است و از چه روش‌هایی بهره می‌جوید. این تحقیق سرانجام عیان کرده است که محقق بهبهانی در فهم واژه‌ها و سیاق‌ها معیار را معنای عرفی عصر صدور روایت یا عصر نزول آیه قرار می‌دهد و از آمیخت معنای حادث با معنای سابق پرهیز می‌کند. وی در فهم متن به روشهای استظهاری پایبند است اما با این حال از انضمام برخی قواعد عقلی به روشهای استظهاری خود، مادام که در تشخیص معنا دخیل نشوند، ابایی ندارد. یک معیار مهم دیگر در درستی‌آزمایی استظهارات فقهی او مقایسه استظهارات خود با ارتکازات اصحاب است. از منظر او اصحاب امامیه در فهم اسناد شرعی دارای فهمی دقیق و ذوقی سلیم بوده‌اند و چون به عصر امامان (ع) نزدیکتر بوده‌اند استظهارات دقیق‌تری نیز داشته‌اند. سرانجام آن که هر چند ظاهر کلمات محقق بهبهانی به ذهن می‌اندازد که وی هرگونه شیوعی را موجب انصراف الفاظ مطلق می‌داند اما حقیقت، آن است که وی هر گونه انصرافی را مانع از اطلاق نمی‌داند بکله تنها انصراف‌های ظهوری را مانع از اطلاق می‌داند.